Mondria(a)n, en route to New York (2026) — Waarom deze Mondriaan docu blijft hangen
Wil je Mondria(a)n, en route to New York in Nederland zien, begin dan in de bioscoop: check de speeltijden bij Pathe, Vue en Kinepolis (aanbod kan per stad verschillen). Daarna is de trailer je snelste smaaktest, en pas dan duik je in de cast, met Peter Bolhuis als Piet Mondriaan. Voor thuis geldt: als er later een legale release komt, is Pathe Thuis een logische plek om te huren of te kopen, maar dat kan per moment verschillen.
Dit is een documentaire van regisseur Pim Zwier die je meeneemt naar de laatste Europese periode van Piet Mondriaan en de route richting New York. De film gebruikt een voiceover die put uit Mondriaans brieven aan de Amerikaanse kunstenaar Harry Holtzman, waardoor je dichtbij zijn eigen woorden blijft.
Verwacht geen klassieke talking heads docu. Het materiaal leunt sterk op archief en op Mondriaans beeldtaal: vlakken, lijnen en ritme krijgen een filmische vorm, alsof je door een bewegend schilderij loopt. Dat maakt de ervaring minder uitleggerig en meer observerend.
Waarom werkt dat juist bij dit onderwerp? Omdat de film de spanning van een tijdperk laat voelen zonder het uit te spellen. De Tweede Wereldoorlog hangt als dreiging in de lucht, terwijl Mondriaan probeert vast te houden aan routine, werk en compositie. Die frictie geeft extra gewicht aan de stap naar een nieuwe stad en een nieuwe energie.
Praktisch is het ook een toegankelijke avond: de film is Engels gesproken met Nederlandse ondertitels. De speelduur wordt in verschillende listings rond 72 tot 73 minuten genoemd, dus reken op een compacte documentaire die niet onnodig uitwaaiert.
Voor Nederland staat een bioscooprelease genoteerd op 8 januari 2026. Rond die periode zijn er ook vertoningen met nagesprek in diverse filmhuizen, waaronder Eye Filmmuseum, dus het loont om de agenda te checken als je hem graag op groot doek ziet.
Trailer gids voor Nederland
De trailer is bedoeld als korte samenvatting van toon en vorm: kijk of je warm wordt van een essayistische, visuele aanpak in plaats van een standaard biografie. Je vindt de trailer terug via de filmpagina bij Eye en via film databases zoals MovieMeter, en je kunt hem ook snel opsporen door in Nederland te zoeken op de titel plus het woord trailer.
Let in de trailer op hoe beeld en tekst samenwerken. Je krijgt flarden van brieven en gedachten, gecombineerd met archiefmateriaal en met Mondriaans composities. Als de montage voelt als muziek, met herhaling en variatie, dan zit je precies in het spoor van de film.
Een extra cue: contrast. De trailer zet vaak tegenover elkaar wat Mondriaan achterlaat en wat hem aantrekt, zonder dat het een plotspoor wordt. Kijk vooral naar ritme, kaders en stilte, want daar zit de emotie bij deze documentaire.
Wil je na de trailer meteen plannen, check dan de NL listings in de bioscoop. Ook als een titel niet overal draait, zie je soms wel speciale voorstellingen. Voor de grote ketens geldt: kijk bij Pathe, Vue en Kinepolis, en vergeet de filmhuizen niet.
Waar gaat het over zonder spoilers
Mondria(a)n, en route to New York volgt Piet Mondriaan in de jaren vlak voor en rond zijn vertrek naar New York, terwijl de oorlogsdreiging in Europa toeneemt. In plaats van een verteller die alles duidt, hoor je veel via een voiceover die gebaseerd is op zijn brieven aan Harry Holtzman.
De film combineert die woorden met archiefbeelden en met de logica van Mondriaans eigen werk: lijnen, vlakken, ritme. Daardoor gaat het niet alleen over waar hij is, maar ook over hoe hij kijkt en hoe een omgeving een kunstenaar kan veranderen.
De inzet is eenvoudig en menselijk: vertrekken of blijven, doorgaan met werken of toegeven aan de realiteit. Verwacht geen verrassingswendingen, maar een rustige opbouw waarin spanning vooral uit tijdsdruk en keuzes komt.
Waarop letten
- Ritme in de montage: herhaling van lijnen, vlakken en beweging
- Voiceover die klinkt als brief of dagboek, meer reflectie dan uitleg
- Archiefbeelden en stille observaties in plaats van interviews
- Contrast tussen Europa en New York dat vooral visueel wordt neergezet
- Geluid dat spanning opbouwt met stilte, tikken en stedelijke ruis
- Kaders die aanvoelen als composities, alsof het beeld geschilderd is
- Tempo: rustig, maar met momenten van versnelling als de tijd dringt
Inhoudswaarschuwingen
- Documentaire met archiefmateriaal en kunstbeelden
- Oorlogscontext en dreiging op de achtergrond
- Enkele scenes kunnen spanning of onrust oproepen bij gevoelige kijkers
- Rustig en essayistisch tempo, weinig klassieke uitleg
- Engels gesproken met Nederlandse ondertitels
Release en praktische details
Productiejaar wordt in programma info als 2025 genoemd, met een Nederlandse bioscooprelease die op 8 januari 2026 staat genoteerd. Dat verschil is normaal bij festival en bioscooproutes: maak dus onderscheid tussen productiejaar en release in de zaal.
Regie is van Pim Zwier en de film gebruikt Peter Bolhuis als vertolking van Piet Mondriaan. De opgegeven speelduur loopt per bron van 72 tot 73 minuten, en de taal is Engels met Nederlandse ondertitels.
Voor distributie in Nederland wordt Mokum Filmdistributie genoemd. Voor de meest actuele vertoningen kun je het beste de agenda van je bioscoop of filmhuis checken.
FAQ
Waar kan ik deze film in Nederland kijken
Begin bij in de bioscoop: check Pathe, Vue en Kinepolis voor speeltijden, en kijk ook bij filmhuizen. Voor thuis geldt dat Pathe Thuis vaak een route is om te huren of te kopen, maar beschikbaarheid kan per periode verschillen.
Is er een trailer beschikbaar
Ja. Op de filmpagina van Eye staat een trailer sectie en MovieMeter linkt ook naar een trailer, dus je kunt hem vinden door te zoeken op de titel plus trailer.
Wie zitten er in de cast
Nederlandse listings noemen Peter Bolhuis als Piet Mondriaan. Verder ligt de nadruk op archief en voiceover, dus verwacht een beperkte castlijst.
Waar gaat het over
Een documentaire over Piet Mondriaan vlak voor en tijdens zijn route naar New York, verteld via brieven aan Harry Holtzman en opgebouwd uit archief en beeldtaal. Spoilerarm en vooral gericht op sfeer, tijdsdruk en creatieve verandering.
Wanneer komt hij uit en hoe lang duurt hij
In Nederland staat 8 januari 2026 als releasedatum genoteerd. De speelduur wordt afhankelijk van bron rond 72 tot 73 minuten genoemd.
Mondria(a)n, en route to New York (2026)
Waar te kijken in Nederland
In de bioscoop is dit het soort titel dat vaak via filmhuizen en speciale vertoningen opduikt, maar je kunt altijd beginnen bij de grote agenda pages. Check Pathe, Vue en Kinepolis voor speeltijden in jouw regio, en kijk daarnaast naar lokale filmtheaters.
Volgens Nederlandse listings staat de releasedatum op 8 januari 2026, en er worden rond die periode meerdere vertoningen genoemd. Omdat schema en locaties kunnen schuiven, is het slim om kort voor je bezoek nog even te controleren en tickets direct via de kassa van de betreffende bioscoop te pakken. Thuis kijken: op dit moment wordt de film in NL niet als beschikbaar gemeld op Pathe Thuis. Als er later een legale thuisrelease komt, dan is Pathe Thuis een gebruikelijke route om te huren of te kopen, maar dat hangt af van de uiteindelijke aanbieder en timing.